Bilgi Paylaştıkça Çoğalır

Göz Çizdirme mi, Excimer Lazer mi?

Günümüzde miyopi, hipermetropi ve astigmatizma tedavisinde sıklıkla kullanılan excimer lazer kelimesi yerine neden göz çizdirme denildiğini biliyor musunuz? Göz Çizdirme terimi aslında excimer lazer dönemi öncesinde miyopi ve astigmatizma tedavisinde kullanılan ve tıbbi adı ‘radial keratotomi‘ olan yöntemi ifade etmektedir. Bu yöntemde gerçekten de gözün kornea tabakası üzerine cerrahi mikrohassasiyete sahip bıçaklarla çizikler atılır ve kişinin gözlük kusurunun giderilmesi amaçlanırdı. O dönemlerden itibaren göz çizdirme kelimesi halk arasında yaygınlaşmış ve yanlış olarak günümüzde kullanılan excimer lazer’in yerine de kullanılagelmiştir. Excimer lazer yönteminde gözde çizikler oluşturulmaz. Gözümüzün kornea tabakası mikrohassasiyete sahip ileri teknoloji ürünü lazerle yeniden şekillendirilir ve gerçek göz çizdirme yöntemine göre çok daha iyi sonuçlar elde edilir. Yani günümüzde eski yöntem göz çizdirme değil, yeniden şekillendirme yöntemi olan excimer lazer kulanılmaktadır. Bu nedenle göz çizdirme yerine lazer göz ameliyatı demek daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Günümüzde kullanılan modern excimer lazer yöntemleri başlıca PRK ve LASİK‘tir. Excimer lazer’in kimlere uygulanabileceği konusunda bilgi almak için burayı tıklayınız.

Excimer Lazer Nedir?

Excimer Lazer‘ terimi refraksiyon kusurlarını (miyop, hipermetrop, astigmatizma) düzeltmek amacıyla kullanılan şemsiye bir terimdir. Halk arasında sıkça ‘göz çizdirme’ olarak da bilinen excimer lazer tedavisi denildiğinde ortak noktaları excimer lazer kullanımı olan birden fazla yöntem kastedilmektedir. 

Excimer Lazer
Excimer Lazer Tetkik Cihazları

Kimlere Excimer Lazer Tedavisi Uygulanabilir?

  1. En az 18 yaşında olmanız gerekmektedir.
  2. Son 1 yıl içinde 0.75 dpt altında artış olması gerekmektedir.
  3. Gözünüzde keratokonus, glokom (göz tansiyonu), tavuk karası (retinitis pigmentoza), sarı-nokta hastalıkları, retina hastalıkları, üveit gibi  hastalıklar bulunmamalıdır. 
  4. İleri derecede göz kuruluğu olanlarda uygun değildir.
  5. Şeker hastalığı (diyabet) bulunmamalıdır.
  6. Bazı romatizmal hastalıklar (SLE, romatoid artrit gibi) bulunmamalıdır.
  7. Hamile ve emziren kadınlarda uygulanması uygun değildir. 
  8. Kornea kalınlığı ve kornea kırıcılık haritasının excimer lazere uygun olması gerekmektedir.

Yukarıdaki kriterlerin bir kısmı mutlak kriter değildir. Yani ‘olmazsa olmaz’ değildir. Her durumun hasta özelinde hekim tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Excimer Lazer tedavisinde yapılan işlem nedir?

Excimer Lazer tedavisinde gözümüzün ön kısmında bulunan saydam kornea tabakası üzerine lazer atışları yapılarak kornea tabakasına yeni bir şekil verilir. Bu şekilde kornea tabakasının kırıcılığı değiştirilmektedir.  Örneğin göz numarası 3 derece miyop olan bir kişinin kornea kırıcılığı normalde 44 derece ise lazerle kırıcılık 41 dereceye düşürülerek kişideki gözlük sorunu ortadan kaldırılır.

Excimer Lazer Yöntemleri Nelerdir?

Temelde 2 farklı excimer lazer yöntemi bulunmaktadır. Bunlar LASİK ve PRK yöntemleridir. Bunların dışındaki yöntemler aslında bu iki yöntemin farklı uygulamaları olarak değerlendirilmektedir. Örneğin halk arasında no-touch adı verilen lazer yöntemi aslında bir PRK yöntemidir. 

PRK mı yoksa LASİK mi daha iyidir?

Her iki yöntemin birbirlerine göre avantajlı ve dezavantajlı yönleri bulunmaktadır. Ancak her iki yöntem herkese uygun değildir. Kişinin göz numarası, kornea kalınlığı, kornea kırıcılık haritası ve muayenede elde edilecek diğer bulgularla birlikte hasta ile kurulacak iyi bir iletişimle hangi yöntemin uygulanılacağına karar verilir. 

Hastalarımızın internet ortamından elde ettiği bilgilerle kendileri için bir yöntemin uygulanması konusunda ısrarcı tutum içerisine girmelerinin uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

LASİK (Laser-in-situ keratomileusis)

LASİK en sık kullanılan excimer lazer yöntemlerinden bir tanesidir. LASİK yönteminde öncelikle gözün kornea tabakasından ince bir flep kaldırılmaktadır. Bu flebi kaldırmak için iki yöntem mevcuttur. Klasik mikrokeratom adı verilen çok ince bıçaklar ya da son dönemde kullanılmaya başlayan femtosecond lazer. Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın, sonuçta korneadan flep kaldırılır ve alttaki kornea yatağına excimer lazer uygulanmaktadır. Kornea yatağı excimer lazer ile yeniden şekillendirildikten sonra flep tekrar kornea yatağı üzerine yapıştırılmaktadır. 

PRK (Photorefractive Keratectomy)

Göz Çizdirme (Lazer Göz Ameliyatı)
PRK yönteminde korneanın en üst kısmında bulunan epitel hücre tabakası ya alkolle ya da doğrudan bu amaçla üretilmiş cerrahi aletlerle göz yüzeyinden uzaklaştırılır. Daha sonra açığa çıkan kornea tabakasına lazer işlemi uygulanır. Epitel hücre tabakası kendisini 3-4 gün içerisinde yenilemektedir.

PRK da LASİK gibi sık kullanılan yöntemlerden bir tanesidir. PRK’da korneanın epitel tabakası adı verilen yüzeyel tabaka öncelikli olarak kaldırılmaktadır. Yani LASİK’te olduğu gibi korneadan flep şeklinde bir tabaka kaldırılmamaktadır.  Ortadan kaldırılan epitel tabakası iyileşme periyodunda 3-4 gün içinde yenilenmektedir. Epitel tabakası kaldırıldıktan sonra korneada yatağına excimer lazer uygulanmaktadır. Excimer lazer işlemi bittikten sonra göze kontakt lens konulmakta ve birkaç gün sonra kontakt lens alınmaktadır. Kişinin korneasının ince olması PRK’nın önemli uygulanma nedenlerinden bir tanesidir. 

PRK yönteminde iyileşme dönemi LASİK’e göre bir miktar daha uzundur.

No-Touch Lazer Nedir?

Son dönemde ülkemizde no-touch lazer (dokunmadan lazer) ismi ile gündeme gelen Transepitelyal PRK lazer tekniği yeni bir yöntem değildir. Aslında dokunmadan lazer ya da no-touch lazer terimleri bir excimer lazer teknik adı değildir. Daha çok piyasa şartlarına göre oluşturulmuş bir isimlendirmedir. Bu teknikte yapılan işlem aslında PRK’dır. Klasik PRK’dan farkı ise epitel tabakasının da lazerle kaldırılmasıdır ve epitel tabakasının diğer yöntemlerle kaldırıldığı klasik PRK yöntemlerinden farkı yoktur.

Göz Çizdirme (Lazer Göz Ameliyatı)
No-Touch Lazer adı verilen yöntem en eski excimer lazer yöntemi olan PRK'nın değiştirilmiş bir versiyonu olup her hastanın beklentisini karşılayamayacağı bilinmelidir. Klasik PRK yönteminin tersine epitel tabakası da lazer ile kaldırılmaktadır.

Excimer Lazerle İlgili Sık Sorulan Sorular

1. Excimer Lazer Nedir?

Excimer lazer gözün en ön kısmında olan kornea tabakasının şeklinin lazerle düzenlenerek kişinin göz kusurunun (miyopi, hipermetropi, astigmatizma) düzeltilmesidir. Kornea hakkında daha fazla bilgi için burayı tıklayınız.

2. Excimer Lazer Tedavisinde Kör Olma İhtimali Var mı?

Körlük bir gözün görmesinin 0.1 ve daha az olması şeklinde tanımlanmaktadır. Kişisel deneyimim olarak excimer lazer sonucunda kör olan hiçbir hastam olmadı. Çin’de 1009 kişinin Femto-LASİK sonuçlarını değerlendiren bir çalışmada hiçbir hastada görmeyi tehdit eden bir istenmeyen sonuçla karşılaşılmadığı rapor edilmiştir.

3. Excimer Lazer sonucunda gözün görme seviyesi daha kötü olur mu?

Excimer Lazer çoğu göze uygun olsa da her göze uygun değildir ve belirli limitleri vardır. Bu sınırlara dikkat edildiği takdirde uygun bir cerrahi ile gözün numarasının daha kötü olma durumu hemen hemen hiç yoktur. 

4. Excimer Lazer sonucunda göz numarası artar mı?

Excimer Lazer’in 18 yaş üzerinde yapılması gerekmektedir. Bunun nedeni 18 yaşından sonra kişilerin göz numarasında değişikliklerin genellikle olmaması veya çok az olmasıdır. Ancak bu durum kural değildir. Yani 18 yaşından sonra da göz numarası artabilir. Bu nedenle lazer yapıldıktan sonra da kişinin göz numarasında değişiklikler ortaya çıkabilir. Bunun için 18 yaşına gelen bir kişide göz numarasının son 1 yıl içerisinde ne kadar değiştiğine bakılır. Eğer 0.75 veya daha az değişiklik olmuşsa excimer lazer yapılabilir. Daha fazla değişiklik olmuşsa numaradaki değişikliğin durmasına kadar beklenebilir. Ancak bu bekleme durumu da zorunlu değildir. Yani kişinin göz numarası yüksekse her halükarda excimer lazer uygulanabilir. Sonradan numaranızda az değişiklik olsa bile bu durum sizi genellikle rahatsız etmez. Bu konuda kişi bazında karar vermek uygundur ve herkes için geçerli kesin ifadeler doğru değildir.

5. Kaç tip excimer lazer yöntemi vardır?

Excimer Lazer yöntemleri çoktur ama bunları genellikle iki başlık altında gruplayabiliriz. Bunlardan birincisi PRK diğer ise LASİK’tir.

6. PRK ve LASİK arasında ne gibi farklar vardır?

PRK yönteminde lazer işleminden sonra 2-3 gün süren gözde batma, yanma, sulanma şikayetleri olur. Bu durumun şiddeti kişiden kişiye değişmekle birlikte 3. gün ortadan kaybolur. PRK yönteminde lazer işleminden sonra göze doktor tarafından kontakt lens yerleştirilir ve 5. gün kontrol muayenesinde alınır. Hastanın görmesinde netlik ilk 1-2 ay süresince artmaya devam eder. Ancak lazerden sonra hasta her halükarda daha iyi görür, ilk 1-2 ayda bahsettiğimiz artma göreceli bir iyileşmedir.

LASİK yönteminde ise PRK’da görülen batma-yanma şikayetleri ya hiç olmaz ya da kişiyi rahatsız etmeyecek kadar az olur. LASİK yönteminde de PRK’da olduğu gibi lazer işleminden sonra göze kontakt lens konulur ve 1 gün sonra muayenede geri alınır. LASİK işleminde görme netliği oluşması için PRK gibi bir-iki ay beklemeye gerek kalmaz, görme netliği 1 gün içerisinde ortaya çıkar.

7. PRK ya da LASİK yapılmasına neye göre karar verilir?

Bir kişiye PRK mı yoksa LASİK mi yapılacağı kişinin göz numarasına, gözünde lazer işlemi uygulanacak olan kornea tabakasının kalınlığına ve bazen kişinin tercihine bağlıdır. Gözün numarası, kornea kalınlığı gibi faktörler değerlendirildiğinde bazı kişilerde PRK yapmak zorunludur, bazı kişlerde ise LASİK uygulamak daha iyi sonuçlar verir. Bazı kişilerde ise her iki yöntem de uygundur.

8. Excimer Lazer Ücretleri Nasıldır ve Neden Ciddi Fiyat Farkları Mevcuttur?

Excimer Lazer ücretleri kullanılan cihaza ve kullanılan yönteme göre değişmektedir. Bunun yanında excimer lazer’i uygulayan hekimin de konu ile ilgili tecrübe ve bilgisi çok önemlidir. Excimer lazer cihazları 1980’li yıllardan bu yana kullanılmaktadır ve zaman içinde ciddi teknolojik gelişmeler sonucunda evrimleşmiştir. Eski nesil excimer lazer cihazının 25-30 saniyede yaptığı işlemi yeni excimer lazer cihazları 7-8 saniyede yapabilmektedir. Ayrıca excimer lazer uygulamasının teknik boyutlarında da değişiklikler ortaya çıkmıştır. Kullanılan excimer lazer cihazı ne kadar yeni teknoloji ise fiyatlar da o kadar yüksektir. LASİK yönteminin fiyatı PRK yöntemine göre daha yüksektir. Bu nedenlerle daha ucuz bir PRK ya da LASİK işlemi aynı kalitede olmayabilir.

9. LASİK yöntemi neden daha pahalıdır?

LASİK yöntemi iki basamaktan oluşmaktadır. İlk kısmında kornea yüzeyinden flep adı verilen bir katman ayrılır ve excimer lazer uygulanır. Bu katman kaldırma işlemi mikrokeratom adı verilen mikrohassasiyete sahip bıçaklarla ya da femtosaniye lazer adı verilen bir lazerle yapılabilir. Femtosaniye lazerle katman kaldırma işlemi daha güvenli ve sonuçları daha iyidir. Femto-LASİK adı verilen bu yöntemde iki farklı lazer kullanılması maliyeti artıran bir faktördür.

LASİK

10. PRK yöntemi Nasıl Yapılır?

PRK yönteminde LASİK’te olduğu gibi katman (flep) kaldırılmaz. Korneanın yüzeyinde bulunan hücre tabakası ya mekanik yöntemle ya da alkol kullanılarak alınır ve excimer lazer uygulanır. Burada LASİK’te olduğu gibi ikinci bir lazer cihazı kullanılmadığı için fiyatı daha düşüktür.

PRK Excimer Lazer

 

11. Göz doktorlarının excimer lazer yaptırmadığı doğru mu?

Excimer lazer yaptıran göz doktorları vardır. Excimer lazer zorunlu bir tedavi yöntemi değildir. Bir kişi eğer gözlük ve kontakt lens kullanmak istemiyorsa excimer lazer yaptırmak istemeyebilir. Yani excimer lazer bir tercihtir.

12. Excimer lazer güvenli bir yöntem midir?

Excimer lazer ABD’de FDA adı verilen (Food and Drug Administration) ve ilaçların ve tedavi yöntemlerinin güvenliği ve güvenilirliğini denetleyen kurumun onayını almış bir tedavi yöntemidir. Tüm dünyada en fazla uygulanılan cerrahi yöntemlerden biridir ve sonuçları uygun hastalarda mükemmeldir.

13. Sosyal Güvenli Kurumu Excimer Lazer Tedavisini Karşılıyor mu?

Sosyal Güvenlik Kurumları Excimer Lazer tedavisini ödememektedir. Tüm ücret kişi tarafından ödenmektedir.

14. Akıllı Mercek mi Excimer Lazer mi daha iyidir?

Gözde kırma kusurlarının tedavisi akıllı merceklerle de yapılmaktadır. Ancak her iki yöntemin uygun olduğu hasta grupları farklıdır. Bu konuda daha fazla bilgi almak için burayı tıklayınız.

15. Excimer Lazer Cerrahisinde Hekim Tercihi Önemli midir?

Hekim tercihi her cerrahi işlem için çok önemlidir. Excimer lazer için de bu durum aynıdır. Göz Hastalıkları içinde her hekim tüm konularda aynı derecede iyi olamaz. Excimer lazer konusu ile daha yakından ilgilenen ve bu konu ile ilgili bilgi ve tecrübesi fazla olan hekimleri tercih etmeniz önerilir. Bu her cerrahi işlem için geçerlidir.

16. Şu anda Excimer Lazer Ücreti Ne Kadardır?

Doç.Dr. Fatih Çakır Gündoğan tarafından PRK lazer 4000 TRY, Femto-LASİK ise 6500 TRY ücretindedir.